Monday, 11 January 2016

Biebrza Valley, Biebrza National Park

One of the "Must see" wildlife places in Poland. Visit there can satisfy even the most demanding guests (if you know when and where to go - and we know). It's a place where enthusiasts of birds, amphibians, reptiles and mammals will find something for themselfs. It's a place worth staying for one weekend as well as one week. Short distance to Bialowieza forest makes it possible to combine absolutely amazing trip (more info about Bialowieza: LINK and example tour offer: LINK ).

Let's take a look what to see in different months of the year.

January
łosza (klępa) i łoszak
Rzeka najczęściej skuta jest lodem, co stwarza wyjątkową możliwość obserwacji norek i wydr ze smakiem zajadających się rybami na brzegu. Także bobry w lodowych szatach często korzystają z odrobiny ciepła w ciągu dnia i pozwalają się obserwować na krach. Nad rzeką często można zobaczyć majestatycznie krążące bieliki. Łosie w tym czasie najczęściej przebywają w borach sosnowych, gdzie najłatwiej jest je wtedy wypatrzeć. Zalegająca pokrywa śnieżna umożliwia łatwiejsze tropienie wszystkich gatunków zwierząt. Łatwiej natknąć się na ślady i tropy wilka czy rysia. Szczególnie wilki są bardzo aktywne - prowadzą długie wędrówki w poszukiwaniu pożywienia, a nocami często na kilometry niesie się ich wycie. W niektórych sośninach i brzezinach przy odrobinie szczęścia i wiedzy można odnaleźć zimujące uszatki. Również puchacze zaczynają swoje dośne, głębokie pohukiwanie.

February
Popisy norki amerykańskiej na lodzie
W ostatnich latach bywa wyjątkowo ciepły. Kry spływają rzeką, a na jej brzegach podobnie jak w styczniu obserwować można norki, wydry i bobry. Kolejne dni lutego przywiewają więcej kaczek - świstuny, gągoły, bielaczki, tracze oraz łabędzi czarnodziobych i krzykliwych... Na polach i rozlewiskach pojawiają się czajki, gęsi, bernikle, pierwsze żurawie... Nad polami często można obserwować polujące myszołowy włochate i błotniaki. Dalej jest to idealny czas na pewne obserwacje łosi w ich zimowej ostoi, a mając oczy i uszy otwarte mamy bardzo duże szanse na obserwacje wilków czy chociaż śladów ich aktywności. Po naturalnych lasach z każdym dniem zaczynają głośno rozbrzmiewać werblowania i głosy kontaktowe dzięciołów (białogrzbietego, dużego, czarnego, zielonego, zielonosiwego...). Nocami zaś powietrze wypełniają głosy sów.

March
Tabun gęsi
Na 2-3 tydzień przypada szczyt przelotów gęsi - można spotkać w dużych ilościach zarówno gęsi gęgawe jak i zbożowe, ale stanowią one jedynie tło dla dominujących i występujących w dziesiątkach tysięcy gęsi białoczelnych. Z każdym dniem przybywa także innych ptaków, więc nie ma możliwości by głód przyrodniczy nie został chociaż w części zaspokojony.


April
Ropuch i żab pod dostatkiem
Czyli wiosna w rozkwicie. Szczyt przyrodniczego szaleństwa nad Biebrzą. Dni stają się cieplejsze i dłuższe. Rozlewiska rzeki wycofują się, a wszędzie zaczyna panować zieleń. Kwitną łany knieci błotnej (kaczyńce / kaczeńce), która stanowi pierwszy element soczystej wiosennej diety łosi. Ptasi skład gatunkowy powoli zaczyna się kompletować. Na podmokłych łąkach w swych pięknych godowych barwach paradują bataliony - ptaki będące symbolem Biebrzańskiego Parku Narodowego. Wszędzie jest pełno płazów, a powietrze przesycone jest zapachem odradzającego się życia i donośnym śpiewem ptaków. Na świat zaczynają przychodzić młode łosie, które przy odrobinie szczęścia możemy napotkać w towarzystwie matki. Kolejne gatunki zaczynają sposobić się do lęgów, zajmując swoje rewiry w których pozostaną przez kolejne tygodnie - miesiące.

May & June
Żołna polująca na owady
Maj i czerwiec to miesiące kiedy wczesne wstawanie jest wynagrodzone przez śpiew pełnej symofonii ptaków. Bory, olsy, torfowiska, pola rozbrzmiewają chórem który nie ma sobie równych. Wprawne oko, znając czas i miejsca bez większego trudu wypatrzy wodniczkę, podróżniczka, remiza; dostrzeże na niebie orlika krzykliwego i grubodziobego lub trzmielojada. Każde siedlisko przyrodnicze potrafi nas wtedy zaskoczyć. Gdzieniegdzie spotkać można nawet nasze papugi - żołny polujące na korzystające z ciepła owady.
W te dni na świat przychodzą młode różnych gatunków, które jeśli szczęście dopisze pozwalają podglądać się z pewnej odległości. Szlaki w maju często są silnie podmokłe co pozwala realizować nie tylko przyrodnicze spacery, ale wręcz prawdziwe męczące przeprawy przez bagna.

June & July
Krowy przepływające rzekę
Poza spotkaniami z ptakami w miesiącach tych można liczyć na wyjątkowe bogactwo entomofauny. Dziesiątki gatunków motyli na kwiecistych łąkach ucieszy oko wszystkich tych którzy potrafią docenić detale w przyrodzie. Miesiące te pozwalają również w pełni cieszyć oko krajobrazem, który niejako już zaginął. Obserwować przeprawiające się przez rzekę na pastwiska krowy; gęsi przepędzane na pola... Nowoczesność wkracza wyraźnie na podlaską wieś, ale jej klimat jest wciąż wyjątkowy i niepowtarzalny.

August, September, October
Żurawie lecą na nocleg
Od sierpnia Dolina Biebrzy zaczyna rozbrzmiewać stękaniem łosi, które wchodzą w swój okres godowy - zaczyna się bukowisko. Kiedy poranki są chłodne, a pajęczyny zdobione są perełkami rosy ich zalotne odgłosy są najlepiej słyszalne. Warto wtedy wybrać się wcześnie rano w teren by zakosztować tego teatru przyrody. Niedługo po łosiach swoje koncerty zaczną także jelenie. Zjawisko to będzie trwało mniej więcej do października. W te dni zaczynają gromadzić się także żurawie, których donośny, niosący się na kilometry klangor słychać od świtu do zmierzchu, a koncentracje ptaków na nocleg robią niesamowite wrażenie! Nie da się tego opowiedzieć - trzeba to przeżyć!

November, December
To czas wyciszenia nad Biebrzą. Przyroda odpoczywa po całym sezonie, natomiast my mamy czas i możliwość na wycieczki kulturowe. Obserwacje przydrożnych krzyży, kapliczek, a z pewnością przy okazji jakiś łoś czy jeleń wejdą nam w drogę ...